دولت قوی و کارا یکی از شرایط اساسی برای تحقق نظم ، رفاه ، آزادی و عدالت در هر جامعه می باشد در هیچ جامعه (چه در جوامع توسعه یافته و یا در حال توسعه ) تقویت مردم سالاری ، توسعه و امنیت پایدارو همه جانبه و تامین زندگی شرافتمندانه برای اکثریت افراد جامعه بدون دولتی قوی و کارآمد و متکی بر اراده مردم ممکن نیست .
از منظر جامعه شناسی به طور کلی و در یک تقسیم بندی ساده می توان از دو رویکرد برای ایجاد دولت قوی سراغ گرفت : دولت قوی و کارآمد نتیجه جامعه قوی و توانمند می داند و رویکرد دوم شرط تحقق دولت قوی را در جامعه ای وابسته به دولت قلمداد می کند .
مولفه های اساسی در ایجاد جامعه قوی و توانمند :
1- اقتصاد رقابتی ، آزاد و مبتنی بر خلاقیت نیروهای کار
2- اداره امور و مناسبات سیاسی اجتماعی بر ساز و کارهای دموکراتیک
3- سازماندهی مردم در تشکل ها ، سازمانها ، احزاب و رسانه های مستقل
4- وجود مراکز علمی ، دانشگاهی و تحقیقاتی پیشرفته
5- توجه همسان و عدالت محور به اقوام ، مذاهب و جریانات مختلف
دولت های برآمده از رویکرد اول با توجه به تکیه بر قدرت مردمی و مناسبات دمکراتیک هم در عرصه داخلی و هم در عرصه بین المللی از اقتدار و کارایی برخوردارند. اما دولت برآمده از رویکرد دوم اگر چه ممکن است در برابر مخالفان و رقبایش قوی باشد و از خود ضعف نشان ندهد اما از منظر کارآیی داخلی .و ایجاد جامعه قوی با مشکلاتی روبروست .
اگر چه در ایران معاصر برای شکل گیری دولت کارا و قوی اقداماتی صورت گرفته اما فرآیند شکل گیری همچنان فرآیندی ناتمام است، مشخصاً در دوران سازندگی و اصلاحات کوشش هایی در جهت تقویت و توانمند سازی جامعه هر چند ناتمام صورت گرفته است . اما از سال 84 به بعد الگوی دولت قوی و کارا مبتنی بر رویکرد دوم بیشتر نمود داشته است .
بهر حال تحقق توسعه ، رفاه اجتماعی ، نظم و دموکراسی مستلزم دولت کاراو مبتنی بر جامعه پویا ، قوی و توانمند می باشد : باید منتظر بود که جریانات سیاسی استراتژی و راهبردی همه جانبه برای ایجاد دولت کارآمد و جامعه قوی خواهند داشت یا نه ؟
